(halk arasındaki ve tarihi adlarıyla Kadı Ali Camii veya Gazi Ali Bey Camii), Lüleburgaz’ın en eski ve en köklü tarihi yapıları arasında yer alır. Edirne yönünden ilçe merkezine girişte, tarihi Sokullu Mehmet Paşa Köprüsü’nün hemen karşısında konumlanan bu eser, Osmanlı’nın Rumeli’deki fetih yıllarının en canlı tanıklarından biridir.
Tarihçesi ve İnşası
-
Kuruluş Dönemi: Cami, Osmanlı Sultanı I. Murad’ın hükümdarlık döneminde, 1360-1363 yılları arasında inşa ettirilmiştir.
-
Yaptıran: Osmanlı’nın Rumeli fethinde önemli rol oynayan akıncı beyi Hacı İlbeği tarafından, oğlu Gazi Ali Bey adına yaptırılmıştır. Bu nedenle kaynaklarda ve halk arasında hem Kadı Ali Camii hem de Gazi Ali Bey Camii olarak anılır.
-
Malzeme ve Konum: Yapımında dönemin mimari anlayışına uygun olarak Pınarhisar’dan getirilen kesme taşlar kullanılmıştır. Tarihi İpek Yolu güzergahı üzerinde, köprünün karşısında yer alması nedeniyle yüzyıllar boyunca kervanların ve yolcuların uğrak noktalarından biri olmuştur.
-
Onarımlar ve Kitabeler: Yapıda Osmanlı döneminde çeşitli onarımlar geçmiştir; nitekim cami üzerinde H. 1158 (M. 1744) tarihli bir onarım kitabesi de bulunmaktadır.
Mimari Özellikleri
-
Plan ve Örtü Sistemi: Yaklaşık 14×14 metre boyutlarında kare planlı bir yapıya sahiptir. Üstü, Türk-İslam mimarisinin klasik unsurlarından biri olan sekizgen bir kasnağa oturan tek bir kubbeyle örtülüdür. Kubbenin dış yüzeyi kurşun kaplıdır.
-
Minare: Yapının kuzeybatı köşesinde, klasik kesme taş işçiliğiyle inşa edilmiş tek şerefeli (farisili) bir minaresi bulunmaktadır.
-
Pencereler ve Detaylar: Üst kademe ve kasnak pencereleri döneme uygun sivri kemerli yapısıyla dikkat çekerken, alt kademe pencerelerinde lokmalı demir parmaklıklar yer alır.
Günümüzde Vakıflar Genel Müdürlüğü sorumluluğunda bulunan ve ibadete açık olan bu tarihi yapı, Lüleburgaz’ın Türk-İslam tarihi ve mimari mirası açısından taşıdığı değerle şehrin simgelerinden biridir.